14.6.17

22. Osobowość



Każdy z nas jest inny. Ludzie mogą być do siebie podobni ale nigdy nie ma dwóch takich samych osób. Zarówno pod względem fizycznym (wyglądem) jak i pod względem psychicznym. Każdy z nas ma inny sposób myślenia, odczuwania,inaczej się zachowuje w danej sytuacji. Ten zespół cech,sprawiający uniwersalne funkcjonowanie psychiki, nazywa się osobowością. Fundamenty osobowości są dziedziczne a potem z czasem kształtuje się ona pod wpływem środowiska,przeżyć itp. Warto wspomnieć,że osobowość jest pojęciem trudnym do pełnego zdefiniowania. Wynika to z tego, że funkcjonowanie osobowości jest procesem złożonym i niejednoznacznym,stąd też i różnie się ją definiuje. Najważniejszy sens jednak udało mi się chyba przekazać.
Kiedy pojawia się w życiu człowieka jakiś problem,zaburzenie psychiczne to podczas terapii właśnie sfera osobowości i wszystko co z nią związane są takim głównym punktem zaczepienia większości rodzajów terapii.

Psychoanaliza (nurt dynamiczny) zakłada,że za funkcjonowanie osobowości odpowiadają mechanizmy określane mianem sił dynamicznych (popędy,potrzeby) oraz nieświadomość, czyli wyparte (traumatyczne) wspomnienia,przeżycia,doświadczenia,pragnienia,z których człowiek nie zdaje sobie sprawy. Nurt dynamiczny prezentuje nam również trzy (dość znane) systemy
osobowości,które wg. Freuda przedstawiają funkcjonowanie psychiki.

  • ID - sfera popędu i instynktu,związana z potrzebami fizjologicznymi. Działa na zasadzie impulsu i wymaga natychmiastowego zaspokojenia,żeby jak najszybciej osiągnąć przyjemność i uniknąć przykrości.
  • EGO - działa na zasadzie łącznika i mediatora między dwoma skrajnościami jakimi są id i superego. Ono ma za zadanie pogodzić działanie obu i zdecydować jakie działanie zostanie podjęte,żeby potrzeba była zaspokojona w odpowiedni sposób,nie łamiący zasad moralnych, społecznych czy prawnych.
  •  SUPEREGO - jest psychicznym sumieniem, odpowiada za  znajomość norm i zasad,których łamanie wywołuje poczucie winy. Skupia się ono na dążenie do ideału i doskonałości.

W praktyce wygląda to tak,że kiedy odczuwamy głód czujemy włącza się ID i domaga się zaspokojenia potrzeby w postaci spożycia jedzenia. Zaraz za nim odzywa się SUPEREGO,które przypomina,że nie można iść zapolować na psa sąsiadów czy ukraść komuś chleba i wędliny. EGO przyjmuje działanie ID i SUPEREGO i podpowiada nam,żeby wyjść do sklepu, wybrać sobie jedzenie i zapłacić za nie a potem zjeść je i w ten sposób zaspokoić głód.

Jeśli jednak SUPEREGO jest nieodpowiednio wykształcone lub EGO jest zbyt słabe,żeby zapanować nad ID pojawia się problem,czego przykładem może być gwałt. Taka osoba odczuwa za sprawą ID popęd seksualny. Odpowiednio działające SUPEREGO powinno automatycznie wspomnieć,że nie można iść napaść pierwszej napotkanej kobiety i zaspokoić się za cenę naruszenia jej intymności i godności. Mogłoby dodać SUPEREGO,że seks powinien wynikać z miłości a nie jedynie samego popędu. A wtedy EGO może podsunąć pomysł,że skoro popęd jest silny a dany człowiek nie może połączyć go połączyć z uczuciami to może np. skorzystać z usług prostytutki. Popęd zostanie zaspokojony,ale nie za cenę skrzywdzenia kogoś. Jeśli jednak nie uda się ogarnąć ID z jakiegoś powodu w kwestii popędu seksualnego to może dojść do gwałtu.

Podstawy osobowości powstają genetycznie,co ma związek z naszą rodziną. Również w dalszym kształtowaniu osobowości rodzina ma duży wpływ,jako pierwsze i do pewnego czasu najważniejsze otoczenie. Przedstawiciele nurtu systemowego określili rodzinę jako system, w ramach którego każdy z jej członków wpływa na siebie wzajemnie i powstają swego rodzaju zależności. Stąd też ważnym czynnikiem wpływającym na osobowość jest komunikacja w rodzinie. Warto jednak pamiętać,że ważne są w tym systemie odpowiednio postawione granice,które wpływają na rozwój i kształtowanie się jednostki. W przypadku zbyt małego dystansu dochodzi do skrajnej zależności w postaci nadmiernego przywiązania czy wręcz uwikłania co uniemożliwia człowiekowi funkcjonowanie jako niezależna jednostka. Zbyt duży dystans może natomiast spowodować poczucie wyobcowania. Tym złotym środkiem jest poczucie przynależności ale jednocześnie możliwość samodzielnego funkcjonowania jako jednostka.

Osobowość człowieka jest mocno związana z potrzebami ( o nich więcej TUTAJ). Samorealizacja,poczucie przynależności i akceptacji,zaspokojenie potrzeb fizjologicznych i popędów itd. To dzięki nim osobowość człowieka kształtuje się i rozwija. Brak zaspokojenia tych potrzeb prowadzi do frustracji lub przyczynia się do powstawania lęku w przypadku konfliktu między id i superego,kiedy to popęd nie idzie w parze z oczekiwaniami społecznymi i wytwarza się poczucie winy czy zawstydzenia.

9 komentarzy:

  1. Hmm.. ciekawe jak to jest ze mną. Muszę pomyśleć. 😉

    OdpowiedzUsuń
  2. Ciekawa sprawa. Zainteresował mnie "system rodziny" i wpływanie na siebie. Są sytuacje kiedy jedna osoba pragnie panować nad drugą. Z reguły jest to rodzic i dziecko. Dochodzi wtedy do nieprzyjemnych sytuacji i zależnie od tego, czy w późniejszym wieku dziecko się podporządkuje całkiem, czy zrozumie, że coś jest nie tak, w końcu dochodzi do zepsucia tych relacji. Bo albo dziecko jest uzależnione (mimo że jest dorosłe), albo pojawiają się kłótnie i nawet rozłąka.
    Tak czy owak, jak temu zaradzić? Jak sobie radzić z przesadnie opiekuńczym rodzicem gdy jesteśmy w dorosłym wieku? Byłby to ciekawy artykuł - jak postępować.
    Zbyt radykalnie przecież nie można. Chyba...

    OdpowiedzUsuń
  3. Ludzka osobowość to dla mnie strasznie zawiła sprawa. Fascynuje mnie, że każdy jest inny, a jednak ludzi można podzielić pod względem np. charakteru i zestawić ze sobą wiele podobnych jednostek ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Trudno poznać siebie samego, a co dopiero drugą osobę. To strasznie wszytsko skomplikowane niestety...

    OdpowiedzUsuń
  5. No właśnie, jedna rodzina, ci sami rodzice, troje dzieci i każdy ma zupełnie inną osobowość. Tak jest u mnie w rodzinie.
    https://sweetcruel.wordpress.com/

    OdpowiedzUsuń
  6. Ciekawy temat, ale też bardzo obszerny. :) Trzeba by nad tym troszkę posiedzieć, aby to wszystko pojąć. :)

    Zapraszam do mnie, może wspólna obserwacja? ;)
    xxveronica.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
  7. Nie wiem dlaczego, ale uczyłam się o tym kiedyś na podstawach przedsiębiorczości. Trudno było jednak pojąć.

    Ciekawy post. ;)

    OdpowiedzUsuń
  8. Ciekawy wpis,uczyłam się kiedyś troszkę o tym na rozszerzeniu z polskiego,gdy omawialiśmy lekturę.. Bardzo ciekawie ujęty temat ! Miłego weekendu .

    OdpowiedzUsuń
  9. Ostatnio właśnie zaczęłam się zastanawiać, jak to jest (chodzi mi o system rodziny) - Ci sami rodzice, to samo miejsce zamieszkania, trójka dzieci i każde inne. Inne podejście do pewnych spraw, inny temperament...

    OdpowiedzUsuń