6.7.17

24. Mechanizmy obronne

24. Mechanizmy obronne


Strach, lęk, stres. Emocje,które towarzyszą nam w życiu czy tego chcemy czy nie. Różne sytuacje spotykają nas w życiu, niektóre przerastają nasze możliwości i wywołują wcześniej wspomniane emocje. Wszystko co występuje w nadmiarze szkodzi, zwłaszcza jeśli chodzi o negatywne odczucia. Skrajny stres (a najczęściej dotyka nas ta negatywnego jego odmiana - o nim i jego postaciach więcej TUTAJ oraz jak sobie z nim radzić TUTAJ) czy długotrwały lęk niewątpliwie prowadzi do poważniejszych zaburzeń takich jak PTSD (tutaj) czy nerwica. Nie w każdej sytuacji możemy podjąć realne działania usuwające czynnik stresu czy lęku. Dlatego organizm ma swoją broń, która nie rozwiązuje problemu, ale obniża poziom negatywnych emocji ; rozładowuje napięcie. Ta broń polega na tym,że mózg oszukuje sam siebie  i dzięki temu mniej poddaje się szkodliwym emocjom.

To mechanizmy obronne. Na pewno i Twój mózg choć raz (czy choć z jednego z nich) skorzystał. Niektóre ich nazwy są bardziej znane inne mniej. Jednak praktycznie każdy z tych mechanizmów możemy zaobserwować w codziennym życiu.

 Oto one:

  •  WYPARCIE - usunięcie ze świadomości trudnych myśli, wspomnień które wywołują lęk i ból. W praktyce objawia się to brakiem pamięci o nich. Człowiek jakby usuwa takie wspomnienia z głowy i nie ma ich. Ale one nie znikają na stałe, pozostają w nieświadomości i można je przywrócić,jednak to proces bardziej skomplikowany.

  • ZAPRZECZENIE - udawanie, że to,co wywołuje w nas lęk nie istnieje. Mechanizm ten często występuje u osób uzależnionych - np. "piję,bo lubię. W każdej chwili mogę przestać".

  • PRZEMIESZCZENIE - przeniesienie negatywnych uczuć z jednej osoby na drugą, co zmniejsza zagrożenie. Jeśli ktoś zostanie zdenerwowany przez szefa w pracy to najczęściej swoich emocji nie przeleje na niego (np. w obawia przed utratą pracy) tylko zostawi je sobie na później i kiedy wróci wywoła z byle powodu kłótnię z mężem/żoną,żeby dać upust tym emocjom.

  • SUBLIMACJA - przemieszczenie nieakceptowanego celu popędowego na zgodny z akceptacją społeczną. Człowiek,który ma skłonności do agresji zamiast napadać niewinnych ludzi zajmie się sportem,dzięki któremu ten impuls znajdzie zdrowe ujście.

  • REAKCJA UPOZOROWANA - przesadne wyrażenie uczuć przeciwnych niż te realnie odczuwane. Zazdroszczę czegoś bliskiej osobie i żeby tą zazdrość zagłuszyć gratuluję mu sukcesu i udaję wielką radość z tego powodu.

  • PROJEKCJA - przypisanie własnego, nieakceptowanego impulsu innej osobie. Człowiek krytyczny uważa (i wierzy),że to inni są zbyt krytyczni wobec niego.

  • IDENTYFIKACJA - przejęcie zachowań (lub atrybutów) agresora w celu zamiany swoje roli z odczuwającego strach na budzącego ten strach. Często mówi się,że przemoc rodzi przemoc i między innymi to przy pomocy identyfikacji tak się dzieje. Osoba,która doświadczyła przemocy i czuła się bezradna będzie wywoływała bezradność w innych.

  • RACJONALIZACJA - użycie samooszukujących się usprawiedliwień nieakceptowanego zachowania lub niepowodzenia. Mężczyzna,którego zaloty zostaną odrzucone przez daną kobietę może stwierdzić przed kolegami z całą pewnością (żeby nie stracić w ich oczach uznania), że tylko żartował bo i tak nie był nią poważnie zainteresowany.

  • REGRESJA - powrót do zachowań charakterystycznych dla wcześniejszego etapu rozwoju (głównie dzieciństwa), np. wybuch płaczu pod wpływem silnego stresu u dorosłego człowieka.