6.7.17

24. Mechanizmy obronne



Strach, lęk, stres. Emocje,które towarzyszą nam w życiu czy tego chcemy czy nie. Różne sytuacje spotykają nas w życiu, niektóre przerastają nasze możliwości i wywołują wcześniej wspomniane emocje. Wszystko co występuje w nadmiarze szkodzi, zwłaszcza jeśli chodzi o negatywne odczucia. Skrajny stres (a najczęściej dotyka nas ta negatywnego jego odmiana - o nim i jego postaciach więcej TUTAJ oraz jak sobie z nim radzić TUTAJ) czy długotrwały lęk niewątpliwie prowadzi do poważniejszych zaburzeń takich jak PTSD (tutaj) czy nerwica. Nie w każdej sytuacji możemy podjąć realne działania usuwające czynnik stresu czy lęku. Dlatego organizm ma swoją broń, która nie rozwiązuje problemu, ale obniża poziom negatywnych emocji ; rozładowuje napięcie. Ta broń polega na tym,że mózg oszukuje sam siebie  i dzięki temu mniej poddaje się szkodliwym emocjom.

To mechanizmy obronne. Na pewno i Twój mózg choć raz (czy choć z jednego z nich) skorzystał. Niektóre ich nazwy są bardziej znane inne mniej. Jednak praktycznie każdy z tych mechanizmów możemy zaobserwować w codziennym życiu.

 Oto one:

  •  WYPARCIE - usunięcie ze świadomości trudnych myśli, wspomnień które wywołują lęk i ból. W praktyce objawia się to brakiem pamięci o nich. Człowiek jakby usuwa takie wspomnienia z głowy i nie ma ich. Ale one nie znikają na stałe, pozostają w nieświadomości i można je przywrócić,jednak to proces bardziej skomplikowany.

  • ZAPRZECZENIE - udawanie, że to,co wywołuje w nas lęk nie istnieje. Mechanizm ten często występuje u osób uzależnionych - np. "piję,bo lubię. W każdej chwili mogę przestać".

  • PRZEMIESZCZENIE - przeniesienie negatywnych uczuć z jednej osoby na drugą, co zmniejsza zagrożenie. Jeśli ktoś zostanie zdenerwowany przez szefa w pracy to najczęściej swoich emocji nie przeleje na niego (np. w obawia przed utratą pracy) tylko zostawi je sobie na później i kiedy wróci wywoła z byle powodu kłótnię z mężem/żoną,żeby dać upust tym emocjom.

  • SUBLIMACJA - przemieszczenie nieakceptowanego celu popędowego na zgodny z akceptacją społeczną. Człowiek,który ma skłonności do agresji zamiast napadać niewinnych ludzi zajmie się sportem,dzięki któremu ten impuls znajdzie zdrowe ujście.

  • REAKCJA UPOZOROWANA - przesadne wyrażenie uczuć przeciwnych niż te realnie odczuwane. Zazdroszczę czegoś bliskiej osobie i żeby tą zazdrość zagłuszyć gratuluję mu sukcesu i udaję wielką radość z tego powodu.

  • PROJEKCJA - przypisanie własnego, nieakceptowanego impulsu innej osobie. Człowiek krytyczny uważa (i wierzy),że to inni są zbyt krytyczni wobec niego.

  • IDENTYFIKACJA - przejęcie zachowań (lub atrybutów) agresora w celu zamiany swoje roli z odczuwającego strach na budzącego ten strach. Często mówi się,że przemoc rodzi przemoc i między innymi to przy pomocy identyfikacji tak się dzieje. Osoba,która doświadczyła przemocy i czuła się bezradna będzie wywoływała bezradność w innych.

  • RACJONALIZACJA - użycie samooszukujących się usprawiedliwień nieakceptowanego zachowania lub niepowodzenia. Mężczyzna,którego zaloty zostaną odrzucone przez daną kobietę może stwierdzić przed kolegami z całą pewnością (żeby nie stracić w ich oczach uznania), że tylko żartował bo i tak nie był nią poważnie zainteresowany.

  • REGRESJA - powrót do zachowań charakterystycznych dla wcześniejszego etapu rozwoju (głównie dzieciństwa), np. wybuch płaczu pod wpływem silnego stresu u dorosłego człowieka.

18 komentarzy:

  1. Niekiedy nie jesteśmy świadomi, że nasz mózg tak zadziałał. Nasz organizm to silny system, który potrafi zaskawiać swoimi reakcjami

    OdpowiedzUsuń
  2. Zaprzeczenie - zdecydowanie pojawia się u mnie w wielu kwestiach.

    OdpowiedzUsuń
  3. uczyłam się tego na psychologii w zeszłym roku, to był jedne z niewielu zajęć, które mi się naprawdę podobały...
    wyparcie u mnie zdecydowanie najczęściej..
    pozdrawiam, Mrs.Adella

    OdpowiedzUsuń
  4. Człowiek często nie zdaje sobie sprawy, że jego mózg stosuje takie relacje obronne. Są one dobre pod warunkiem, że niezbyt często się je używa.

    OdpowiedzUsuń
  5. Niesamowite jak działa umysł ludzki.
    Ja przeszłam przez wszystkie mechanizmy obronne i wciaż przechodzę co jakiś czas.
    Kiedyś będę musiała przestudiować w wolnej chwili całego twojego bloga. Myślę, że można tutaj wyczytać wiele ciekawych informacji.

    W tym roku mam wenę na czytanie! Jak dobrze pójdzie to w lipcu wyjdzie powyżej 10 książek, ale tyle się dzieje, że też nie będę mówić na pewno ;p

    OdpowiedzUsuń
  6. Nawet o tym nie wiedziałam. Ludzki mózg jest niewyobrażalny!

    OdpowiedzUsuń
  7. pamiętam zagadnienia ze studiów :) warto wiedzieć

    OdpowiedzUsuń
  8. Interesowałam się kiedyś sporo psychologią i czytałam również o mechanizmach obronnych. Można sobie radzić w takich trudnych sytuacjach lepiej i zdrowiej :)

    OdpowiedzUsuń
  9. Niesamowite, nawet nie wiedziałam, że jest tyle mechanizmów obronnych ;o

    OdpowiedzUsuń
  10. Muszę przyznać, że nawet nie wiedziałam o istnieniu kilku słówek stąd.
    Mózg jest naprawdę czymś niewyobrażalnym. Kto by przypuszczał, że mamy aż tyle mechanizmów obronnych? Teraz tylko pytanie czy jest to nam potrzebne :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Wyparcie to mechanizm, który mój mózg stosuje chyba najczęściej. :)
    Za to kilka lat temu u mojego małego wówczas brata zauważyłam zaprzeczenie, gdy powiedziałam mu, że mama w nocy pojechała do szpitala - a on po kilku sekundach zachowywał się tak jakbym niczego mu nie mówiła, nic się nie stało, nie myślał o tym. A byłam pewna że się rozpłacze itp.

    OdpowiedzUsuń
  12. słyszałam kiedyś o tym, to niesamowite w jaki sposób nieświadomie chronimy się przed "uszkodzeniami".

    OdpowiedzUsuń
  13. Aktualnie walczę z mechanizmem wyparcia. Zupełnie mi on niepotrzebny. Powinnam wszystko pamiętać, żeby się odciąć i nie chcieć wracać.

    OdpowiedzUsuń
  14. Nie sądziłam, że tych mechanizmów jest aż tyle, organizm człowieka jest zaskakujący.

    OdpowiedzUsuń
  15. Mój mózg wypiera tyle informacji, że to aż masakra :D

    OdpowiedzUsuń
  16. Mózg ludzki jest niesamowity, ilekroć dowiaduję się nowych informacji na jego temat, jestem pełna podziwu.

    OdpowiedzUsuń
  17. afektywnie-nerwicowo.blogspot.com8 września 2017 14:56

    I to nie wszystkie z mechanizmów obronnych ;).
    Psychika ma spory wachlarz możliwości obrony swojego ego

    OdpowiedzUsuń
  18. U rodziców, z którymi pracuję zauważam przede wszystkim silnym zaprzeczeniem. Dziękuję za przypomnienie, dawno nie wracałam do tych mechanizmów:)

    OdpowiedzUsuń